Ấm Tử Sa Ngô Kinh Đề Lương | Tiểu Hồng Nê | 240cc

Ấm Tử Sa Ngô Kinh Đề Lương

Tiểu Hồng Nê Nhất Xưởng | Dung tích 240cc
Nghệ nhân Vương Phấn Lương (cháu nội đại sư Vương Dần Xuân)

Giá trị lịch sử và ý nghĩa khởi nguyên

Năm 1965, trong quá trình khai quật tại khu vực Mã Gia Sơn, ngoài cửa Trung Hoa Môn thuộc Nam Kinh, đội khảo cổ của Bảo tàng Nam Kinh đã phát hiện lăng mộ của Tư lễ Thái giám triều Minh là Ngô Kinh. Trong mộ, một chiếc ấm tử sa đề lương còn nguyên vẹn được tìm thấy cùng với mộ chí có khắc niên đại Gia Tĩnh năm thứ mười hai, tức năm 1533.

Chiếc ấm này được giới học thuật ghi nhận là tác phẩm tử sa có niên đại xác thực sớm nhất từng được phát hiện cho đến nay. Phát hiện này mang giá trị đặc biệt quan trọng trong việc nghiên cứu khởi nguyên của nghệ thuật tử sa cũng như diện mạo chế tác tử sa vào giai đoạn trung và vãn Minh. Do ấm không có ký hiệu hay danh xưng nghệ nhân, các học giả đã lấy tên chủ mộ để định danh, từ đó hình thành tên gọi Ngô Kinh Đề Lương.

Phỏng cổ nhưng không sao chép

Tác phẩm Ngô Kinh Đề Lương của nghệ nhân Vương Phấn Lương được chế tác theo tinh thần phỏng cổ, lấy nguyên mẫu lịch sử làm nền tảng nhưng không rập khuôn hình thức. Trên cơ sở kế thừa hình chế xưa, nghệ nhân đã dung nhập tư tưởng sáng tạo và quan niệm thẩm mỹ của riêng mình, đồng thời kết hợp cảm quan và thị hiếu của thời đại. Chính sự dung hòa này đã tạo nên một tác phẩm vừa mang phong vận cổ xưa, vừa thấm đẫm tinh thần mới, đạt đến cảnh giới cao của nghệ thuật chế tác tử sa.

Hình chế và mỹ cảm tạo hình

Ấm có dáng cổ ngắn, vai nở, bụng tròn đầy, phần dưới bụng thu hẹp và đáy bằng vững chắc. Tổng thể hình khối đầy đặn nhưng không nặng nề, bụng nở mà không trệ, đáy thu gọn mà vẫn chắc khỏe.

Quai ấm đề lương được tạo hình khéo léo, vươn cao và mở rộng, hình thành khoảng trống hư không giúp cân bằng thị giác và trung hòa sức nặng của thân ấm. Bố cục này gợi nhớ đến kết cấu (罗锅枨) trong nội thất gỗ thời Minh, giản lược nhưng mạnh mẽ, vừa mang phong vị cổ điển, vừa chan chứa sức sống nghệ thuật.

Vòi ấm cong mềm theo thẩm mỹ cá nhân của nghệ nhân. Tại vị trí tiếp nối giữa vòi và thân, bốn cánh lá hồng được khảm trang trí, mang ý nghĩa Như Ý, đồng thời có tác dụng gia cố liên kết, thể hiện sự tinh tế trong tư duy kết cấu và tạo hình.

Chất đất Tiểu Hồng Nê quý hiếm

Tiểu hồng nê là một trong những loại nê liệu cổ điển và quý giá bậc nhất trong hệ thống tử sa. Nguồn đất hiện nay vô cùng hiếm, chủ yếu nằm trong kho trữ đất của các gia đình làm tử sa truyền thống lâu đời.

Sau khi nung, tiểu hồng nê thể hiện sắc đỏ son hoặc cam nhạt tinh tế, tươi sáng nhưng không chói mắt. Kết cấu đất ấm áp, mịn màng và có cảm giác như ngọc. Qua thời gian sử dụng, màu đất trở nên trầm sâu hơn, độ bóng tự nhiên được cải thiện rõ rệt, thể hiện đặc trưng càng dùng càng nhuận của nê liệu thượng hạng.

Nghệ nhân Vương Phấn Lương

Vương Phấn Lương là Nghệ nhân Thủ công Mỹ nghệ Cao cấp Quốc gia, đồng thời là hội viên Hiệp hội Thủ công Mỹ nghệ Trung Quốc, Hiệp hội Thủ công Mỹ nghệ Giang Tô và Hiệp hội Gốm sứ Nghi Hưng. Ông là cháu nội của đại sư Vương Dần Xuân, đại diện cho thế hệ thứ ba của dòng họ Vương, một danh môn tử sa hiện đại.

Sinh năm 1964 tại làng Thượng Nguyên, ông theo học mỹ thuật cùng cha là Vương Tam Đại sau khi tốt nghiệp đại học năm 1986. Dưới sự đào tạo nghiêm khắc của gia đình và sự chỉ dẫn của các bậc tiền bối như Vương Thế Canh và Vương Tiểu Long, ông đã xây dựng nền tảng kỹ thuật vững chắc. Năm 1993, ông tốt nghiệp Khoa Gốm sứ của Học viện Nghệ thuật và Thủ công Trung ương.

Tác phẩm của ông nổi bật với kỹ thuật toàn diện, đường nét uyển chuyển và phong cách riêng biệt. Nhiều tác phẩm đã được xuất bản trên các ấn phẩm chuyên ngành tại Trung Quốc và Đài Loan. Đặc biệt, tác phẩm “Đào Nhạc Dung Dung” từng được chọn đăng trang bìa tạp chí “Thiên Địa Phương Nguyên” số 18 tại Đài Loan và đạt nhiều giải thưởng danh giá.